Έντερο: Γνωρίστε το δεύτερο εγκέφαλό μας

Home/Έρευνες/Έντερο: Γνωρίστε το δεύτερο εγκέφαλό μας

Έντερο: Γνωρίστε το δεύτερο εγκέφαλό μας

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν βιώσει καταστάσεις που τους προκάλεσαν αρνητικά συναισθήματα (όπως άγχος, φόβος, ανασφάλεια κλπ) και αυτά τα αρνητικά συναισθήματα πυροδότησαν με τη σειρά τους ανεπιθύμητες εντερικές διαταραχές.

Η επικοινωνία μεταξύ του εντέρου και του εγκεφάλου, δηλαδή ο «άξονας εντέρου -εγκεφάλου» (gut-brain axis) αποτελεί αντικείμενο μελέτης και οι τελευταίες έρευνες δείχνουν ότι το μικροβίωμα του εντέρου μας συνδέεται στενά με τη σωματική αλλά και την ψυχική μας υγεία.

Μικροβίωμα ονομάζεται το σύνολο των βακτηρίων που κατοικούν στο έντερό μας  και είναι τόσο μοναδικό για τον κάθε άνθρωπο, όπως σχεδόν και τα δακτυλικά μας αποτυπώματα.

Το μικροβίωμα του εντέρου εμπλέκεται σε αρκετές λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού, πέραν της πέψης, όπως στο ανοσοποιητικό, στην παραγωγή αντιφλεγμονωδών ενώσεων και βιταμινών, μέσω  των ‘μηνυμάτων’ που στέλνει στον εγκέφαλο.

Η επικοινωνία αυτή φαίνεται να είναι αμφίδρομη, καθώς και ο εγκέφαλος μπορεί να επηρεάσει τη δομή και τις λειτουργίες του μικροβιώματος μέσω του αυτόνομου νευρικού συστήματος.

Οποιαδήποτε διαταραχή  συμβεί στο μικροβίωμα ενδέχεται να προκαλέσει δυσλειτουργίες σε αυτή την ενδοεπικοινωνία εντέρου – εγκεφάλου, οι οποίες έχουν συσχετισθεί με την παθογένεση αρκετών φλεγμονωδών νόσων, όπως το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου, αλλά τα τελευταία χρόνια έχουν συσχετισθεί και με νευρολογικές και ψυχικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη.

Σε μια πρόσφατη μελέτη, διαπιστώθηκε ότι τα επίπεδα δυο συγκεκριμένων ομάδων βακτηρίων ήταν σταθερά χαμηλά στα άτομα με διαγνωσμένη κατάθλιψη.

Οι δύο αυτοί τύποι βακτηρίων επηρεάζουν την παραγωγή  του γ- αμινοβουτυρικού οξέος, μιας αντιφλεγμονώδους ουσίας που συνδέεται με το άγχος και την ικανότητα του ανθρώπινου οργανισμού να ανταπεξέρχεται σε στρεσογόνες καταστάσεις.  

Φαίνεται πως η τροποποίηση του μικροβιώματος του εντέρου και η αποκατάσταση των δυσλειτουργιών στην ενδοεπικοινωνία «άξονα εντέρου – εγκεφάλου» είναι πιθανό να συμβάλλει έμμεσα στην αντιμετώπιση νοσημάτων στα οποία εμπλέκεται το κεντρικό νευρικό σύστημα.  

Το ενδιαφέρον των ερευνητών έχει επικεντρωθεί στο κατά πόσο η κατανάλωση φυτικών ινών και κατάλληλων προ βιοτικών  μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των νοσημάτων αυτών.

Πηγές:

Thursby E, Juge N. Introduction to the human gut microbiota. Biochem J 2017; 474: 1823–36.

Martin CR, Osadchiy V, Kalani A, Mayer EA. The Brain-Gut-Microbiome Axis. Cell Mol Gastroenterol Hepatol 2018; 6: 133–48.

Valles-Colomer M, Falony G, Darzi Y, et al. The neuroactive potential of the human gut microbiota in quality of life and depression. Nat Microbiol 2019; 4: 623–32.